Skip to main content

Mendetasuneko pertsona

 
    Lehenik eta behin, eskerrak eman behar dizkiogu Patxiri hartu duen lanarengatik. Benetan estimatzen diogu ahalegina.
 
    Harira etorriz, badirudi tunelaren amaieran argia egiten hasia dela. "Mendetasun" terminoa proposatzen du Patxik, eta ez "Menpekotasun/Mendekotasun" edo "menpeko/mendeko pertsona". Gainera, interneten hainbat adibide aurkitu dituela dio, egokiak, nire ustez, lehen begiratuan. 
 
    Buelta gehiagorik eman gabe, eta kontrako iritzirik ez badago, horixe hartuko dugu bai gure oraingo testurako eta bai hemendik aurrerakoetarako. Hori bai, irizpideak bateratze aldera, komeniko litzateke beste departamentuetako testuetan ere, ahal dela, berdin jokatzea.
 
    Berriz ere, mila esker Patxi.


     Juan Mari

Comments

Anonymous said…
Bueno, zortzi boto alde, uste dut, kontrakorik ez, eta zenbait abstentzio...

Boto partikular bat jaso dut (ez dakit seguru nik bakarrik jaso dudan, postaz, edo denok), Marijerena, honako hau zioena: 'Berria'-n "Mendekotasun legea" eta "mendekotasunen bat duten pertsonak" agertu dela.

Naturalago delakoan "mende(ko)tasunen bat duen pertsona" erabiltzeak ere ez ditu arazo guztiak konpontzen, nire ustez: 'alkoholaren mendekotasuna duena', 'jokoaren mendekotasuna duena' edo halako zerbait ulertuko genuke, segur aski, lehenik.

Horregatik eta "mendeko" izenlagunari ihes egiteagatik proposatu nuen "mendetasuneko", eta (-ko-) gabea, hain zuzen ere, hitza pittin bat arintzeko. OEHn begiratuz gero, gainera, kasik 'mendetasun' gehiago dago 'menpekotasun/mendekotasun' baino.

Dena aitortzeko, beste kezka bat ere badut: 'mendetasunean den pertsona' hori "mendetasuneko pertsona" bihurtzea. Ez ote da pixka bat behartzea? Normalago gertatzen zaigu "mendetasun handiko pertsona", baina horren parafrasia, seguruenik, 'mendekotasun handia duen pertsona da', eta ez hainbeste 'mendetasun handian den pertsona'.

Nolanahi ere, hor daude "hitzeko pertsona" modukoak ere, ez?

Patxi
Anonymous said…
Bueno, zortzi boto alde, uste dut, kontrakorik ez, eta zenbait abstentzio...

Boto partikular bat jaso dut (ez dakit seguru nik bakarrik jaso dudan, postaz, edo denok), Marijerena, honako hau zioena: 'Berria'-n "Mendekotasun legea" eta "mendekotasunen bat duten pertsonak" agertu dela.

Naturalago delakoan "mende(ko)tasunen bat duen pertsona" erabiltzeak ere ez ditu arazo guztiak konpontzen, nire ustez: 'alkoholaren mendekotasuna duena', 'jokoaren mendekotasuna duena' edo halako zerbait ulertuko genuke, segur aski, lehenik.

Horregatik eta "mendeko" izenlagunari ihes egiteagatik proposatu nuen "mendetasuneko", eta (-ko-) gabea, hain zuzen ere, hitza pittin bat arintzeko. OEHn begiratuz gero, gainera, kasik 'mendetasun' gehiago dago 'menpekotasun/mendekotasun' baino.

Dena aitortzeko, beste kezka bat ere badut: 'mendetasunean den pertsona' hori "mendetasuneko pertsona" bihurtzea. Ez ote da pixka bat behartzea? Normalago gertatzen zaigu "mendetasun handiko pertsona", baina horren parafrasia, seguruenik, 'mendekotasun handia duen pertsona da', eta ez hainbeste 'mendetasun handian den pertsona'.

Nolanahi ere, hor daude "hitzeko pertsona" modukoak ere, ez?

Patxi

Popular posts from this blog

Itxiera-ordutegia

Irratian entzun dut gaur goizean iragarki bat, Herrizaingo Sailarena, (tabernen) "itxiera-ordutegiak" betetzearen aldekoa. Ez dakit burmuinaren txokoren batean "etxera-ordua" ez ote dugun ikusten... Bestela, nire uste oraingo honetan ere harro samarrean, "ixteko orduak" zaindu behar lirateke: ez "itxiera", eta ez "ordutegia". Zer diozue zuek? Patxi

Zehapenak eta zigorrak

Gaurko GAO tik: «Beheko zerrendako zigor espedienteen Foru Aginduak (zigor-jardunbidea hastekoa) jakinarazten saiatu arren, horrek ondoriorik izan ez duenez, iragarki honen bidez jakinarazten dira, 1992ko azaroaren 26ko Herri Administrazioen Araubide Juridikoaren eta Administrazio Prozedura Erkidearen 30/1992 Lege ak, 59. artikuluko 5. zenbakian agintzen duenaren arabera. Interesatuek jakin dezaten ematen da horren berri eta interesatu horientzat banakako jakinarazpen balioa izan behar du». Atzoko BAO tik: «Zigortzeko espedienteari ebazpen proposamenaren jakinarazpena ehizari buruzko BI-60/2010. / Notificación de la propuesta de resolución del expediente sancionador de caza BI-60/2010». (Gero bada zehapen bat edo beste). 30/1992 Legearen euskal testua k zehapen, zehapen-prozedura eta halakoak darabiltza etengabe, eta uste dut zuzenbidearen arloan aipatu samarra dela zehapen/zigor bereizkuntza. Ez genuke hitz hori erabili behar testuetan?; ez zaigu sinesgarria iruditzen oraind...

Mendetasuneko pertsonak

Testu hau Ezintasun mailak izenekoaren jarraipena da. Osteguneko saioan, ikusi genuen hitz zehatz bat behar dugula "dependencia" kontzeptua adierazteko ("Ley de dependencia" eta abar adierazi beharra dago: Itzul-en behin galdetu zen, eta inork erantzunik eman ez!). Ikusi genuen, orobat, hitz horrek ezintasun eta ez-gaitasun hitzez bestelakoa izan beharko duela. Aipatu genituen "laguntza beharra", "besteren beharra" eta abar, baina ordainik beteena mendekotasun dela atera genuen ondorio ( menpeko ere badago Hiztegi Batuan, eta mendeko -ren sinonimoa dela dio, baina eratorririk bat bera ere ez dute sartu, eta bai aldiz mendeko -renak, eta hortik ondoriozta daiteke erro hori hobesten dela). Horrekin batera, mendetasun ere badagoela ikusi genuen, esanahi berarekin. Hortik aurrera, beste bi kontu daude erabakitzeko: lehena, mende(ko)tasun sustantiboa hartu ondoren, zer adjektibo edo izenlagun hartu "persona dependiente" adierazteko; bigar...