Skip to main content

Mendetasuneko pertsonak

Testu hau Ezintasun mailak izenekoaren jarraipena da. Osteguneko saioan, ikusi genuen hitz zehatz bat behar dugula "dependencia" kontzeptua adierazteko ("Ley de dependencia" eta abar adierazi beharra dago: Itzul-en behin galdetu zen, eta inork erantzunik eman ez!). Ikusi genuen, orobat, hitz horrek ezintasun eta ez-gaitasun hitzez bestelakoa izan beharko duela. Aipatu genituen "laguntza beharra", "besteren beharra" eta abar, baina ordainik beteena mendekotasun dela atera genuen ondorio (menpeko ere badago Hiztegi Batuan, eta mendeko-ren sinonimoa dela dio, baina eratorririk bat bera ere ez dute sartu, eta bai aldiz mendeko-renak, eta hortik ondoriozta daiteke erro hori hobesten dela). Horrekin batera, mendetasun ere badagoela ikusi genuen, esanahi berarekin.

Hortik aurrera, beste bi kontu daude erabakitzeko: lehena, mende(ko)tasun sustantiboa hartu ondoren, zer adjektibo edo izenlagun hartu "persona dependiente" adierazteko; bigarrena, graduazioa nola adierazi.

Lehenbiziko kontuari dagokiola, "mendeko pertsona" beste irtenbide askorik ez genuen ikusi, nahiz ez inoren gustuko izan (ezin saihestuzkoa baita hori irakurri edo entzutean 'norbaitek mendean daukana' dela pentsatzea).

Graduazioarena, berriz, erraz samar erabaki genuen: "txikia", "ertaina" eta "handia". Ez diogu horrekin parez pare jarraitzen gaztelaniari ("moderada" / "severa" / "grande"), baina egoki deritzogu horrela jokatzeari, arrazoi bat baino gehiagorengatik: mailak erlatiboak dira beti, hiru mailako eskalak ez ezik laukoak eta bostekoak ere izaten dira, eskalaren arabera gradu ezberdina adieraz dezake hitz berak, ez da begi-bistakoa "grande" larriagoa dela "severo" baino...).

Azken ordukoa: Zer iruditzen zaizue, "mendeko pertsona" horrek sortzen digun deserosotasuna saihestearren, Hiztegi Batuko mendetasun hartzea (nahi duenak mendekotasun ere erabiliko du), hortik "mendetasuneko pertsona" ('mendetasunean den pertsona') sortzea, eta (hauetan ez dirudi arazorik dagoenik) "mendetasun txikiko pertsona", "mendetasun ertaineko pertsona" eta "mendetasun handiko pertsona" esatea? Eman iritzia, edo, nahi baduzue, esan BAI edo EZ, bozketa bat izango balitz bezala. Seguruenik Mikelek eta Juan Marik eskertu egingo digute.

Patxi

Comments

Anonymous said…
Bai.
Anonymous said…
Bai.
Anonymous said…
Bai
Anonymous said…
Bai.
Anonymous said…
Oui
Anonymous said…
Bai
Anonymous said…
Yes
Anonymous said…
Bai
Anonymous said…
Proposamena:

Persona dependiente = Mendeko pertsona

Persona de gran dependencia= Mendatasun handiko pertsona

Ley de dependencia = Mendetasun(aren) legea.

Popular posts from this blog

Itxiera-ordutegia

Irratian entzun dut gaur goizean iragarki bat, Herrizaingo Sailarena, (tabernen) "itxiera-ordutegiak" betetzearen aldekoa. Ez dakit burmuinaren txokoren batean "etxera-ordua" ez ote dugun ikusten... Bestela, nire uste oraingo honetan ere harro samarrean, "ixteko orduak" zaindu behar lirateke: ez "itxiera", eta ez "ordutegia". Zer diozue zuek? Patxi

Zehapenak eta zigorrak

Gaurko GAO tik: «Beheko zerrendako zigor espedienteen Foru Aginduak (zigor-jardunbidea hastekoa) jakinarazten saiatu arren, horrek ondoriorik izan ez duenez, iragarki honen bidez jakinarazten dira, 1992ko azaroaren 26ko Herri Administrazioen Araubide Juridikoaren eta Administrazio Prozedura Erkidearen 30/1992 Lege ak, 59. artikuluko 5. zenbakian agintzen duenaren arabera. Interesatuek jakin dezaten ematen da horren berri eta interesatu horientzat banakako jakinarazpen balioa izan behar du». Atzoko BAO tik: «Zigortzeko espedienteari ebazpen proposamenaren jakinarazpena ehizari buruzko BI-60/2010. / Notificación de la propuesta de resolución del expediente sancionador de caza BI-60/2010». (Gero bada zehapen bat edo beste). 30/1992 Legearen euskal testua k zehapen, zehapen-prozedura eta halakoak darabiltza etengabe, eta uste dut zuzenbidearen arloan aipatu samarra dela zehapen/zigor bereizkuntza. Ez genuke hitz hori erabili behar testuetan?; ez zaigu sinesgarria iruditzen oraind...

Vengo en disponer

DECRETO FORAL 74/2007, de 24 de julio, por el que se dispone el cese en sus funciones del Director General de Deportes. Conforme a lo establecido por los artículos 31.4.d), 40.2.b) y 45 de la Norma Foral 6/2005, de 12 de julio, sobre Organización Institucional, Gobierno y Administración del Territorio Histórico de Gipuzkoa, a propuesta del Diputado Foral del Departamento de Deportes y Acción Exterior, previa deliberación del Consejo de Diputados en sesión de 24 de julio de 2007, Vengo en disponer el cese en sus funciones, del Director General de Deportes, D. Iñaki Ugarteburu Artamendi, agradeciéndole los servicios prestados. Donostia-San Sebastián, 24 de julio de 2007. EL DIPUTADO GENERAL, Markel Olano Arrese. Vengo en disponer y dispongo (y las comas, donde quiero las pongo). Y mal que os pese, donde debo decir destitución, digo cese. ¿Lenguaje llano? Me niego de plano. (Ante tanto disimulo , me parto el...). Patxi PD: Hurrengo erabakia honako hau da: "Vengo en nombrar Director G...